Η κυκλοφορία γυαλιών ηλίου «μαϊμού» δεν είναι ένα σημερινό φαινόμενο, ούτε είναι αμιγώς ελληνικό. Υπήρχαν εδώ και χρόνια, καθώς πωλούνται σε όλη την επικράτεια, σε περίπτερα, από πλανόδιους πωλητές και σε καταστήματα που είναι άσχετα με τα γυαλιά ηλίου (για παράδειγμα σε καταστήματα ένδυσης), ενώ ετοιμάζονται να εισβάλουν και στο χώρο του σουπερμάρκετ.
Την ίδια ώρα αρκετοί ευκολόπιστοι καταναλωτές θεωρούν ότι δεν είναι και τόσο… κακής ποιότητας τα πολύ φθηνά γυαλιά ηλίου που αγοράζουν από τουριστικά καταστήματα, περίπτερα, μίνι-μάρκετ κλπ, καθώς πάνω στη συσκευασία τους φέρουν το σήμα CE, το οποίο θεωρητικά αντιστοιχεί σε ευρωπαϊκή πιστοποίηση. Το αυθεντικό CE σήμα προέρχεται από τη γαλλική φράση "Conformité Européenne", δηλαδή Ευρωπαϊκή Συμμόρφωση και δηλώνει ότι ένα προϊόν συμμορφώνεται με όλες τις βασικές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την υγεία, την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια το αυθεντικό CE σήμα είναι το «διαβατήριο» κυκλοφορίας του προϊόντος στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ψευδείς επισημάνσεις
Ωστόσο τα πολύ φθηνά γυαλιά ηλίου από ευτελή υλικά ακατάλληλα για την προστασία των ματιών από την UV ακτινοβολία έχουν ένα παρόμοιο σήμα πάνω τους που αντιστοιχεί στις λέξεις China Export- δηλαδή προϊόν εξαγωγής από την Κίνα -και δεν έχει καμία σχέση με ευρωπαΐκή πιστοποίηση παρότι τα δύο αρχικά των λέξεων συμπίπτουν! Επιπλέον τα γυαλιά ηλίου «μαϊμού», φέρουν και άλλες ψευδείς επισημάνεις, όπως μια ψευδή διαβάθμιση για την προστασία που προσφέρουν οι σκουρόχρωμοι φακοί τους. Αυτή η διαβάθμιση κυμαίνεται από το 1 έως το 4 και όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών- Οπτομετρών, Θωμάγγελος Μιχαλάκης, βλέπουμε συχνά σε αυτού του είδους τα προϊόντα πολύ ανοιχτόχρωμους φακούς να έχουν διαβάθμιση 4 ενώ στην πραγματικότητα αντιστοιχούν στο 1.
Δύο προβληματικές εγκύκλιοι
Τα γυαλιά ηλίου «μαϊμού» ανέκαθεν ήταν επικίνδυνα για τα μάτια των καταναλωτών και πλέον οι πωλήσεις τους και τα σημεία πώλησης τους έχουν αυξηθεί πολύ. Όμως δεν είναι μόνο τα μαϊμού οπτικά προϊόντα που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία. Όπως υπογραμμίζουν ο πρόεδρος και η γενική γραμματέας του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών και Οπτομετρών, Θωμάγγελος Μιχαλάκης και Αλεξάνδρα Αποστολίδου, μέσα στον περασμένο Ιούνιο εκδόθηκε μια εγκύκλιος από το υπουργείο Υγείας που έδινε τη δυνατότητα στα οπτικά είδη να πωλούνται σε καταστήματα μη οπτικών ειδών με την προϋπόθεση να υπάρχει ένας επιστημονικός υπεύθυνος, του οποίου ωστόσο η φυσική παρουσία στον χώρο δεν ήταν υποχρεωτική.
Λίγες ημέρες αργότερα, εκδόθηκε δεύτερη διορθωτική εγκύκλιος αναφέροντας ότι όλα τα παραπάνω ίσχυαν μόνο για τα γυαλιά ηλίου και όχι για τα γυαλιά οράσεως. Η δεύτερη εγκύκλιος αφήνει ορθάνοιχτο το «παράθυρο»να πωλούνται γυαλιά ηλίου και από καταστήματα που δεν είναι οπτικών ειδών, χωρίς την παρουσία οπτικού στο χώρο και καταργούν ουσιαστικά το νόμο 971 / 79 που προάσπιζε εδώ και τόσα χρόνια την υγεία των ματιών των καταναλωτών.
Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Οπτικών και Οπτομετρών θα πρέπει να υπάρχει ένας ελεγκτικός μηχανισμός για την πιστοποίηση της γνησιότητας και της καταλληλότητας των γυαλιών δεδομένου ότι τα φθηνά οπτικά προϊόντα «μαϊμού» έχουν κατακλύσει την αγορά και μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στην οφθαλμική υγεία.
Ανάγκη για μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ
Ένα άλλο ζήτημα που αναδεικνύει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Οπτικών και Οπτομετρών είναι η ανάγκη να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ στα οπτικά είδη τα οποία είναι απαραίτητα για την όραση και την λειτουργικότητα του ατόμου. Για παράδειγμα, η γειτονική μας Ιταλία έχει τα οπτικά είδη όπως είναι τα γυαλιά οράσεως στον υπέρ-μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 4%, ενώ στην Ελλάδα όλα τα οπτικά προϊόντα βρίσκονται στον συντελεστή 24%. Όπως εξηγεί ο Οπτικός Οπτομέτρης Στέλιος Μυλόβαςένας άνθρωπος με μυωπία υψηλή (ενδεικτικά 10 °) χωρίς γυαλιά οράσεως είναι ένα άτομο με αναπηρία, γιατί δεν μπορεί να οδηγήσει, δεν μπορεί να εκπαιδευτεί, ούτε να εργαστεί.
Ακατάλληλα γυαλιά ηλίου και κίνδυνοι για την υγεία
Όπως υποστηρίζουν οι οπτικοί-οπτομέτρες η συμβολή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας καθώς μέσω της δική τους εργασίας απελευθερώνονται ραντεβού στις δομές υγείας για σοβαρότερα οφθαλμικά προβλήματα και γίνεται πιο εύρυθμη η λειτουργία των δομών. Όπως συμβουλεύουν οι ειδικοί τα γυαλιά ηλίου και γενικά τα οπτικά είδη πρέπει να είναι καλής ποιότητας, ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για παιδιά και ηλικιωμένους οι οποίοι μπορεί να έχουν μία σειρά από οφθαλμολογικά προβλήματα όπως είναι ο καταρράκτης και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Επιπλέον οφείλουμε να φροντίζουμε τα γυαλιά ηλίου και να τα βάζουμε στη θήκη τους όταν δεν τα χρησιμοποιούμε. Ένα μεγάλο λάθος είναι να τα ρίχνουμε στην τσάντα χωρίς τη θήκη γιατί αν έρθουν σε επαφή με άλλα αντικείμενα όπως είναι για παράδειγμα τα κλειδιάτου αυτοκινήτου ή του σπιτιού θα χαραχτούν οπότε ουσιαστικά καθίστανται άχρηστα. Ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα μάτια –ακόμα και μελάνωμα στα βλέφαρα- και μπορεί να απειλήσει την όραση, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί πολύ επικίνδυνο στην οδήγηση και τον χειρισμό μηχανημάτων.
